LONG BÁN TRẦM.
CHUYỆN CỦA TRẦM · BÀI 14

Mùi trầm có thật sự giúp thư giãn không?

Người ta nói trầm giúp an thần, dễ ngủ. Các nhà khoa học Nhật đã thử trên chuột và tìm ra chất gây hiệu ứng. Nhưng có một kết quả bất ngờ, và với người thì bằng chứng còn rất ít.

Người bán trầm nào cũng nói trầm giúp an thần, dễ ngủ, bớt căng thẳng. Tôi cũng thấy dễ chịu mỗi khi thắp. Nhưng "tôi thấy" không phải là bằng chứng. Nên tôi đi đọc xem khoa học đã tìm ra gì.

Câu trả lời ngắn: có dấu hiệu, chủ yếu trên chuột. Với người thì còn rất ít bằng chứng. Và có một kết quả khá bất ngờ.

Chuột hít hơi trầm thì lặng đi

Năm 2008, một nhóm nhà khoa học Nhật đăng nghiên cứu trên Journal of Natural Medicines. Họ cho chuột hít hơi tinh dầu trầm và đo xem chuột còn chạy nhảy bao nhiêu.

Chuột lặng hẳn đi. Các nhà khoa học tách từng chất trong tinh dầu ra thử, và thấy chất chính gây hiệu ứng là benzylacetone, một chất thơm có nhiều trong trầm. Cho chuột hít riêng chất này cũng thấy hiệu ứng tương tự.

Năm 2017, một nghiên cứu khác trên chuột cũng ghi nhận tinh dầu trầm có tác dụng an thần, gây ngủ, liên quan tới hệ GABA trong não, hệ thần kinh mà nhiều loại thuốc ngủ cũng tác động vào.

Kết quả bất ngờ: trộn lại thì ngược

Năm 2021, hai nhà khoa học Castro và Ito ở Nhật làm một thí nghiệm thú vị hơn. Họ hơ nóng trầm loại kyara, loại quý nhất, rồi lấy ra bảy chất thơm bay lên từ đó.

  • Cho chuột hít từng chất riêng, chất nào cũng làm chuột giảm vận động hơn một nửa.
  • Nhưng cho chuột hít cả bảy chất trộn lại, chuột lại hoạt động nhiều hơn khoảng 20%.

Các tác giả cho rằng các chất này tranh nhau tác động lên cùng một chỗ trong cơ thể, nên cộng lại không thành mạnh hơn. Tức là mùi trầm thật, với cả trăm chất trộn lẫn, không đơn giản là cộng dồn từng chất an thần.

Còn với người thì sao?

Đây là chỗ tôi phải nói thật: bằng chứng trên người còn rất ít.

  • Một nghiên cứu nhỏ ở Hàn Quốc năm 2021 cho một nhóm người có lo âu, trầm cảm hít hương trầm từ lư điện, rồi đo sóng não. Chỉ số căng thẳng giảm, sóng alpha tăng. Nhưng số người tham gia rất ít.
  • Một nghiên cứu năm 2009 ở Nhật đo sóng não của 10 người khoẻ mạnh khi ngửi mùi nhang, so với khi ngửi tinh dầu hoa hồng. Sóng alpha nhanh tăng lên. Nhưng các tác giả kết luận mùi nhang có thể làm vỏ não hoạt động tốt hơn, tức là tỉnh táo hơn, chứ không nói là buồn ngủ hơn.
  • Các thử nghiệm lớn, có nhóm đối chứng đàng hoàng, thì mới bắt đầu được đăng ký.

Nghiên cứu trên chuột không nói được chắc chắn điều gì xảy ra với người. Và gần như các thí nghiệm trên đều hơ nóng trầm hoặc dùng tinh dầu, chứ không đốt nhang, nên không có khói.

Vậy tôi nói gì với khách

Tôi không nói trầm chữa mất ngủ hay chữa lo âu. Không có đủ bằng chứng để nói vậy, và nếu ai đang mất ngủ kéo dài hay lo âu nặng thì nên đi khám.

Điều tôi tin, và thấy rõ ở bản thân, là thế này: thắp một nén trầm là một cái cớ để dừng lại. Ngồi yên, thở chậm, nhìn khói trong nửa tiếng. Người Nhật gọi đó là "nghe" hương, như tôi đã kể ở Bài 13. Có thể mùi trầm giúp một phần. Có thể phần lớn là nhờ nửa tiếng ấy. Tôi nghĩ cả hai đều đáng.

Nếu muốn thử, tôi khuyên loại ít khói như thanh nén không tăm, đốt một thanh, phòng thoáng.


Bài sau: thắp mấy nén nhang là đúng?

Nguồn tham khảo

#trầm hương có tác dụng gì#mùi trầm thư giãn#trầm hương an thần#trầm hương giúp ngủ ngon#khoa học về trầm hương

Bài tiếp theo

ZNhắn Zalo